De geschiedenis van de Fotografie in Indië


NederlandsEnglish

Walter Bentley Woodbury & James Page

In 1851 ging Woodbury, die al een professionele fotograaf was geworden, naar Australië en vond spoedig het werk in de techniekafdeling van de waterleidingsbedrijven van Melbourne.
Hij fotografeerde de bouw van buizen en andere waterleidingsbedrijven evenals diverse gebouwen in Melbourne. Hij ontving een medaille voor zijn fotografie in 1854.

Walter Bentley Woodbury
Walter Bentley Woodbury


Midden 1850 ontmoette Woodbury de Britse emigrant fotograaf James Page.
In 1857 verlieten de twee Melbourne en gingen naar Batavia (nu Djakarta), zij kwamen daar aan op 18 Mei 1857, en vestigden in dat zelfde jaar het vennootschap van Woodbury & Page.

James Page - Walter Bentley Woodbury
Links: James Page -- Rechts: Walter B. Woodbury
Het atelier van Woodbury & Page in Batavia
Het atelier van Woodbury & Page in Batavia

In 1858 fotografeerde Woodbury & Page centraal Java en Oost Java.
Veel foto's werden gemaakt van de ruines van de tempels nabij Surakarta (Solo).
Na hun reis in de binnenlanden van Java, keerden Woodbury en Page tegen 8 December 1858 terug naar Batavia.

In 1859 ging Woodbury naar Engeland om afspraken te maken met zijn leverancier van fotografisch materiaal voor zijn fotografische studio in Indië.
Tevens ging hij naar Londen naar de fima Negretti en Zambra om zijn foto's uit te laten geven in Engeland.

In 1860 keerde Woodbury terug naar Java en tijdens het grootste deel van dat jaar reisde hij met Page door Centraal en West-Java samen met de broer van Walter, Henry James Woodbury (geboren 1836 - gestorven 1873), die in Batavia in April 1859 was aangekomen.

Op 18 Maart 1861 verhuisde Woodbury & Page naar een nieuw gebouw in Batavia.
De studio veranderde van naam in: Photographisch Atelier van Walter Woodbury, ook wel bekent als Atelier Woodbury.
De firma verkocht portretten, foto's van Java, stereo grafische foto's, camera's, lenzen, fotografische chemische producten en andere fotografische levering.
Dit gebouw bleef tot 1908 worden gebruikt, toen de firma werd opgeheven.

In zijn carrière produceerde Woodbury topografisch, etnografisch en vooral portretfoto's. Hij fotografeerde in Australië, Java, Sumatra, Borneo en Londen.

Enkele foto's van Woodbury & Page
Enkele foto's van Woodbury & Page

Hoewel de individuele fotografen zelden op de foto's van Woodbury & van de Page werden geïdentificeerd, stempelde tussen 1861 en 1862 Walter B. Woodbury zo nu en dan de onderstellen van zijn foto's met: "Gefotografeerd door Walter Woodbury, Java".

Laat in Januari of vroeg in Februari 1863, verliet Woodbury voorgoed Java, om naar Engeland te gaan wegens slechte gezondheid.

Walter B. Woodbury is geboren op 26 Juni 1834 te Manchester, Engeland.
Hij overleed op 5 september 1885 tijdens een vakantie in Margate Engeland.
Hij is begraven op het Abney Park gegraafplaats in Stoke Newington vlakbij Londen waar zijn familie gedenkteken tot heden nog staat.
Bron: en.wikipedia.org

Isidore van Kinsbergen

Isidore van Kinsbergen bleek bij aankomst in Batavia (het huidige Jakarta) op 26 augustus 1851, een man van vele talenten.
Zo schilderde hij de decors voor het Théâtre Français de Batavia, portretteerde hij militairen en bestuurders, gaf hij leiding aan het lithografisch etablissement H.M. van Dorp en zong en acteerde hij op professioneel niveau en werd hij zelfs directeur van het Théâtre Français.
De basis voor deze talenten was gelegd in Brugge, waar Van Kinsbergen tekenles kreeg aan de Stedelijke Academie voor Schone Kunsten en werd opgeleid tot graveur.
In Gent, waar hij vanaf 1842 woonde, werkte hij waarschijnlijk voor de lithograaf Gustavus Jacqmain, maar specialiseerde hij zich ook in de Chant français aan het Gentse conservatorium.
Na de afronding van de zangstudie zou Van Kinsbergen naar Parijs zijn vertrokken om zowel zijn schilder- als zijn zangtalent verder uit te bouwen. Harde bewijzen ontbreken hier echter voor.

Daughters of Sultan Hamengku Buwana VI around 1862
Daughters of Sultan
Hamengku Buwana
VI around 1862
Toen hij zich vanaf 1860 serieus toelegde op het nieuwe medium fotografie was zijn orderportefeuille snel gevuld.
Zo maakte hij in 1862 als fotograaf deel uit van de zending naar Siam (Thailand) en was hij daarmee de eerste ‘missiefotograaf’ die in Siam een dertiental unieke opnamen van boeddhistische tempels, paleizen en mensen maakte.
Later dat jaar reisde hij mee in het gevolg van gouverneur-generaal baron L.A.J.W. Sloet van de Beele, wat hem de gelegenheid bood om naast terreinopnamen voor het eerste spoorwegtraject op Java, indrukwekkende series portretten te maken aan het hof van soesoehoenan Pakubuwana IX van Surakarta en sultan Hamengku Buwana VI van Yoyakarta.
Een tweede gouvernementsreis over Java, Madura en Bali volgde in 1865, waaraan Van Kinsbergen een lang verblijf koppelde in het vorstenrijk Buleleng (Noord Bali).
Hij maakte er een serie portretten die tot het hoogtepunt van zijn oeuvre behoort en een prachtige dwarsdoorsnede geeft van de totale gemeenschap binnen de paleismuren, van de raja en zijn vrouwen tot en met priesters, dansers en slaven.

Tijdens de reis van 1862 werden ook de eerste oudhedenopnamen gemaakt van de Borobudur en het Prambanancomplex.
Zijn albuminedrukken overtuigden het gouvernement van Nederlands-Indië en het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen ervan de archeologie en de bestudering van de oudheden een forse wetenschappelijke impuls te geven door Van Kinsbergen een meerjarig contract aan te bieden voor de fotografische vastlegging van de belangrijkste oudheden op Java (1863-1867).

Borobudur by van Kinsbergen c. 1873. A Dutch flag is shown on top of the main dome.
Borobudur by van Kinsbergen
A Dutch flag is shown on top of the
main dome.
Dit resulteerde in een uiteindelijk serie die zich kenmerkt door monumentaliteit en een nadrukkelijke artistieke visie en daarmee de beoogde documentatiewaarde ver oversteeg.
De foto’s zijn door de zorgvuldig gekozen lichtval zeer contrastrijk, levendig en indringend.
In zijn in situ oudhedenopnamen heeft hij bovendien de natuur nadrukkelijk betrokken, twee grootheden samenbrengend die elkaar versterken, terwijl in de sculptuuroverzichtfoto’s Van Kinsbergen de meester van de mise-en-scène blijkt.

Tijdens zijn foto-expeditie deed Van Kinsbergen ook allerlei nieuwe vondsten, die hem min of meer tot self-made archeoloog maakten: hij groef en liet graven, schetste en maakte plattegronden en dwarsprofielen in een niet te onderdrukken enthousiame voor de archeologie en de fotografie.
Zijn maandenlange verblijf op het op 2,000 m hoogte gelegen Dieng-plateau (centraal Java) met zijn vroeg-hindoeïstische, half in de drassige grond weggezakte tempeltjes is hiervan het mooiste voorbeeld.
Maar ook zijn opnamen van het Oostjavaanse Panatarantempelcomplex en het in 1873 gefotografeerde boeddhistische wereldmonument Candi Borobudur mogen gezien worden als de geslaagde resultaten van een absolute tour de force.

Binnen zijn Bataviase studio maakte hij naast portretten vooral veel ‘typenfoto’s’ waarbij locale mensen in hun karakteristieke kleding en bezigheden werden vastgelegd.
De variëteit in de academische houdingen van de hoofdrolspelers, de suggestie van actie en de zorgvuldige mise-en-scène verraden zijn theaterachtergrond.
Sommige scenes werden daarbij tot tableaux vivants waarmee hij zijn publiek wist in te pakken en die in de vorm van houtgravures ook in de 19de-eeuwse Franse en Nederlandse reisbladen werden verspreid.
Zijn foto’s kenmerken zich vooral door een uitzonderlijke directheid, ook de naakten, wat in combinatie met de lange toonschaal van de beelden, expressieve, indringende foto’s opleverde.

Isidore van Kinsbergen werd geboren in Brugge in 1821, hij overleed in Batavia 1905
Bron: Universiteit te Leiden

Kurkdjian

Onnes (of Ohannes) Kurkdjian, geboren in 1851 was een Armeense fotograaf.
Hij werkte het eerste deel van de 19e eeuw in Yerevan.
Hij ging in 1885 voor twee maanden in Singapore, alwaar hij werkte voor een Armeense fotograaf.
Na twee maanden verliet hij echter weer Singapore om zich te vestigen in Surabaya waar hij zijn beroep als fotograaf voortzette.
Hij bezat uiteindelijk een fotografische "atelier" studio in Surabaya, met meer dan dertig fotografen en donkere kamermedewerkers, producerend foto's die nu hoogst gewaardeerd voor hun topografische en antropologische inhoud zijn.
De foto's van de studio werden ook gereproduceerd op beeldprentbriefkaaren.
Hij stierf in Surabaya in het jaar 1903.
Na zijn dood werd het bedrijf genomen over door het farmaceutische de invoerbedrijf "Helmig".

Kassian Céphas

In 1885, J.W. Ijzerman (de eerste voorzitter van de Archeologische Vereniging van Yogyakarta) ontdekte de verborgen basis van de Borobudur.
Noord zijde van de Shiva tempel, Prambanan, Céphas, 1889-1890
Prambanan 1889-1890
De weg rond de Borobudur werd uitgegraven en de fotograaf Kassian Céphas werd gevraagd om alle 160 reliefs te fotograferen die werden ontdekt.
Hierdoor zijn de foto's die hij heeft gemaakt de enige bronnen van studie die zijn te gebruiken to heden.

Kassian Céphas fotografeerde ook de tempels van Lara Jonggrang complex van de Prambanan.
Hij was een zeer nauwkeurige fotograaf, zodat men zijn foto's later voor de restauratie van deze tempels konden worden gebruikt.

Zevenendertig foto's van de verzameling kunnen aan Kassian met zekerheid worden toegeschreven.
Kassian Céphas had drie zonen die als fotografen voor kortere of langere tijdspannes werkten.
Zijn oudste zoon Sem (1970-1918) slaagde hem als hoffotograaf voor Sultan van Yogyakarta.
Van zeven beelden in de verzameling is het onbekend of zij door Kassian of door één van zijn zonen werden gemaakt.
Zij zijn daarom allen omvat onder de naam van Céphas.
Er zijn ook veertig meer foto's die ' anoniem ' voor nu zijn geïnventariseerd, maar die door Kassian Céphas of één van zijn zonen worden verondersteld gemaakt te zijn.

De foto's van Kassian Céphas zijn van reusachtig belang voor onze kennis van negentiende-eeuw Javanese culturele geschiedenis.

Christiaan Benjamin Nieuwenhuis

Mentawai men 1895
Mentawai men 1895
Nieuwenhuis kwam aan in Batavia in 1884 als lid van de Militaire Band.
Hij leerde zijn vak als fotograaf bij de studio van Koene & Co.
In 1892 had hij zijn eigen Foto Studio in Padang op Sumatra, waar hij visitekaartjeportretten van Europeanen en rijke Sumatranen maakte.

Payakumbuh market 1900
Payakumbuh market 1900
Nieuwenhuis reiste veel door Sumatra, fotograferend het landschap.
Hij gaf speciale aandacht aan ijzere bruggen, spoorwegen en treinposten.
Zijn foto's tonen ook de inheemse bevolking en de diverse aspecten van hun cultuur.
Hij fotografeerde de huizen van Minangkabauands, straatmarkten, vrouwen wassende in de rivier en mannen die bij de moskee.

Nieuwenhuis nam ook beelden van de originele bevolking in traditionele kleding.
De foto's werden verkocht aan toeristen, in albums of individueel.
Zij vonden uiteindelijk hun weg naar Europa, waar de beelden in populaire reisverhalen en wetenschappelijke pogingen verschenen.