Menu
Inhoud boek

Sluiten Inleiding

Sluiten Gong fabricatie

Sluiten Gong gieten

Sluiten Gong smeden

Sluiten Gong Stemmen

Sluiten Gong afwerken

Sluiten Financieel Economisch

Sluiten Buiten bezittingen

Sluiten Javaansche termen

Sluiten Foto's (Platen)

Gong Stemmen - Deel-1
HET STEMMEN VAN DE GONG

Na het smeden wordt de „gong" afgewerkt en tegelijk gestemd. Deze bewerkingen loopen n.1. geheel dooreen, in dien zin, dat telkens wanneer onder het afwerken de „gong", zooals wij zouden zeggen, ontstemd is geraakt, zij opnieuw wordt gestemd.

Hier moge het de plaats zijn op te merken, dat men als methode voor het stemmen van „gong's" vermeld vindt het afvijlen van de „pěntjoe" *).
Te Semarang wordt deze methode echter niet toegepast en de gong-smeden, daarnaar ondervraagd, verklaarden uitdrukkelijk, dat die methode niet de juiste is, aangezien de „gong", hoezeer op die wijze een toonverlaging te verkrijgen is, feitelijk wordt bedorven, omdat door het afvijlen de dikte van het metaal voor goed verminderd en daarmede de mogelijkheid ěener toonverandering in omgekeerden zin afgesneden wordt.

De methode van stemmen, die de gongsmeden van kampong Gěndingan volgen, berust geheel op het koud hameren van de bovenwand van de „gong", zoowel aan de binnen- als aan de buitenzijde daarvan. Vermoedelijk worden toonwijzigingen daarbij verkregen door het geven van meerdere of mindere welving aan de verschillende deelen van het bovenvlak van de „gong". — Het stemmen  heet  in het Javaansch „wehana swêra".



*) Zie DE DOES t. a. p.



Hetgeen de gong-makers onder „nglaras" verstaan, is het stemmen van de verschillende tot de „gamelan" behoorende muziekinstrumenten, zoodat zij tot elkaar in de bepaalde toonverhoudingen staan.
Het onderzoek naar het stemmen der „gong's" was niet geheel bevredigend, doordat de stemmer zich zelf van het „hoe" en „waarom" van zijne handeling meestal geen rekenschap weet te geven.
Enkele vaste regels daarvoor meent hij evenwel te kunnen opgeven, welke hieronder nader meegedeeld zullen worden.
Overigens beschouwen ook de gong-makers het stemmen als het lastigste deel van het vak, dat maar enkelen hunner goed verstaan en waarbij het meer op intuitie, ervaring en vooral op probeeren schijnt aan te komen.

Men begint de gesmede en volkomen afgekoelde „gong" voorloopig te stemmen.
De daarbij benoodigde werktuigen zijn de reeds boven beschreven „pěnoenggalan" en een aanbeeld van kesambi-hout, in den vorm van een van boven afgerond blok van ongeveer 50 c.M. hoogte. De naam van dit aanbeeld is „toenggaq".
Door nu met de „pěnoenggalan" op verschillende deelen van de „gong", zoowel van binnen als van buiten, te kloppen, worden op inderdaad verrassende wijze de klank en de toonhoogte van de „gong" gewijzigd. [Zie de bewerking op Plaat IV].
De stemmer begint, 't zij aan den binnen- 't zij aan den buitenkant, met de „pěnoenggalan" een aantal slagen op de „rai" te geven.
De slagen worden in een cirkel vrij krachtig, allen ongeveer even ver van het middelpunt, gegeven. — Na eenige slagen gedaan te hebben, waarbij de „gong" op de „toenggaq" ligt, probeert de stemmer telkens of de toon [„swara"] die is, welke hij verlangt, door met de vuist of met den gong-klopper [„ta-boeh"] op den knop te slaan. — Aldus probeerende worden ook de „pasoe" en de „rědjěb" met den „pěnoenggalan" bewerkt, zoowel van binnen als van buiten, zóólang totdat de gewenschte toon en klank bereikt zijn.


Creatie datum : 24/02/2010 @ 21:00
Laatste wijziging : 25/02/2010 @ 14:08
Categorie : Gong Stemmen
Pagina gelezen 5110 keren


Print preview Print preview     Print deze pagina Print deze pagina

Recensies op dit boek


Er heeft nog niemand gereageerd.


Zoeken




Bezoekers 25-02-2010

 115126 Bezoekers

 1 Bezoeker online

Belangrijke Links
Copyright
Niets op deze site mag worden gekopieerd of gebruikt, tenzij hiervoor uitdrukkelijke toestemming van de Webmaster en eventuele derde rechthebbenden is verkregen.
Alle foto's hebben een Niet zichtbaar Digitaal Watermerk, waarmee o.a. aangetoond kan worden dat de Copyright van de desbetreffende foto van "Semarang Photo Archives" is.
Mocht blijken dat foto(s) zonder toestemming zijn gebruikt, dan zijn wij genoodzaakt gerechtelijke stappen te ondernemen.

^ Boven ^