Informatie
Ziekten & Kwalen
|
T - Thee Jamu (Gevaarlijk)
Indonesische kruidenthee Jamu Tradisional Super Mandau bevat ongewenste Westerse geneesmiddelen.
Kernpunten
Hoewel fytotherapeutica of kruidengeneesmiddelen de naam hebben veilig te zijn omdat voor hun bereiding natuurlijke producten zijn gebruikt, kunnen zulke middelen ook schadelijke effecten teweegbrengen [1, 2]. Het Nederlands Bijwerkin-gen Centrum Lareb registreert en analyseert naast bijwerkingen van reguliere geneesmiddelen en vaccins ook (meldingen van) bijwerkin-gen van fytotherapeutica [3, 4]. Bijwerkingen van fytotherapeutica kunnen veroorzaakt zijn door de plant zelf, maar zijn soms ook terug te voeren tot verontreinigingen, verwisselingen of vervalsingen van het plantenmateriaal. Ook kunnen aan een fytotherapeuticum Westerse geneesmiddelen zijn toegevoegd [1]. In Nederland zijn diverse casussen bekend van niet-geregistreerde kruidenmiddelen waaraan Westerse geneesmid-delen waren toegevoegd. Dit betreft onder andere dexamethason aan Oosterse kruidencrèmes [5, 6] en de aanwezigheid van fenflu-ramine en diazepam in afslankmiddelen uit Thailand [7]. Het Laboratorium der Nederlandse Apothekers (LNA) was betrokken bij de identificatie van de bestanddelen van deze preparaten; het LNA krijgt regelmatig het verzoek ongeregistreerde producten te analyseren [5-10]. CasusLareb ontvangt in september 2007 een melding over mevrouw A, een 62-jarige vrouw met pijnklachten - onder andere in de rug. Op aanraden van kennissen gebruikt mevrouw A tweemaal daags een Indonesische thee. Het preparaat is gekocht in een Nederlandse toko, onder de naam Jamu Tradisional Super Mandau (figuur 1).Figuur 1 ![]() De verpakking van Jamu Tradisional Super Mandau [11] De thee werkt volgens mevrouw A 'fantastisch' tegen wat ze 'reumatische pijnklachten' noemt; haar pijn verdwijnt. Uit de medicatiehis-torie bij de apotheek is niet af te leiden of mevrouw A al eerder voor reuma is behandeld. Haar comedicatie bestaat uit metoprolol retard eenmaal daags 100 mg, oxazepam 10 mg zo nodig en quinapril 5 mg eenmaal daags. Na circa drie weken gebruik krijgt mevrouw A last van hevige buikpijn, maagpijn, misselijkheid en diarree. Voor deze klachten krijgt zij butylscopolamine en metoclopramide en zij stopt met de kruidenthee. De apotheek vindt het beloop van deze klachten verdacht en vermoedt dat aan de thee mogelijk een Westers middel is toegevoegd. Om deze redenen doet de apotheek een melding aan Lareb en stuurt Lareb tevens een monster van de thee. Uit aanvullende informatie van de apotheek enkele weken later blijkt dat mevrouw A twee dagen na stoppen met de kruidenthee hersteld is van de misselijkheid. Na vijf dagen verdwijnen ook de diarree en de buikpijn. De pijnklachten aan de gewrichten komen weer terug. Analyse van het preparaatLareb stuurt het monster van de kruidenthee naar het LNA, onder verdenking van de aanwezigheid van niet-gedeclareerde bestand delen. Volgens de verpakking gaat het om een puur kruiden mengsel, dat wordt aangeprezen als een soort panacee. Uit een publicatie van juni 2005 van de Kantonale FeilmittelkontroIe in Zürich is bekend dat in een soortgelijk monster met een identieke verpakking eerder chloorfeniramine, dexamethason en fenylbutazon zijn gevonden [11].Het LNA analyseert het monster Jamu Tradisional Super Mandau, een geelbruin poeder in de originele Indonesische verpakking. UV-spectrofotometrisch onderzoek van een extract van het poeder in methanol laat een samengesteld absorptiespectrum zien, waaruit geen conclusies kunnen worden getrokken. Aansluitend dunnelaag-chromatrografisch onderzoek laat zien dat in het monster vele, vermoedelijk plantaardige, componenten aanwezig zijn. Na bespuiten van het dunnelaagchromatogram met enkele specifieke detectiereagentia, identificeert het LNA dexamethason en chloor feniramine in het monster. Voor de aanwezigheid van fenylbutazon zijn wel enkele aanwijzingen, maar storing door de plantaardige componenten in het poeder maakt het onmogelijk de aanwezigheid van fenylbutazon sluitend te bevestigen. Met deze analyse zijn de bevindingen van de Zwitserse publicatie grotendeels bevestigd. Eigenschappen van de toegevoegde middelenDexamethason is een gefluorideerde corticosteroïde met sterk glucocorticoïde eigenschappen [12]. Het antihistaminicum chloorfeniramine is een racemisch mengel en bevat 50% D-vorm en 50% L-vorm (de L-vorm is inactief). In Nederland is de rechtsdraaiende isomeer (dexchloorfeniramine) op de markt. Dexchloorfeniramine is een krachtige competitieve H1-receptorantagonist en behoort tot de groep van de alkylaminen. Dexchloorfeniramine bezit ook anticholinerge en antiserotonerge eigenschappen en werkt sederend. Volgens de IB-tekst, de officiële productinformatie (Polaramine), zijn nausea, braken, diarree, constipatie, anorexie en bovenbuikklachten mogelijke gastro-intestinale bijwerkingen [13].Het NSAID fenylbutazon mag volgens de officiële productinformatie (Butazolidin) uitsluitend worden gebruikt voor de behandeling van patiënten met seronegatieve spondyloartropathieën (zoals de ziekte van Bechterew en de ziekte van Reiter), die niet of onvoldoende op andere NSAID's reageren. De behandeling mag uitsluitend worden toegepast door specialisten met ruime ervaring in de therapie van reumatische aandoeningen (reumatologen en internisten), onder regelmatige en zorgvuldige controle van het bloedbeeld en van lever- en nierfuncties. De productinformatie geeft verder aan dat fenylbutazon bij 20-30% van de gebruikers bijwerkingen veroor-zaakt die in de helft van de gevallen leiden tot staken van de behandeling. De meest voorkomende bijwerkingen zijn misselijk-heid, braken, pyrose, pijn in epigastrium en diarree [14]. Fenylbutazon is ook geassocieerd met het optreden van (mogelijk fataal aflopende) agranulocytose [15]. ConclusieUit de analyse van het LNA blijkt dat in de kruidenthee Jamu Tradisional Super Mandau ongedeclareerde Westerse geneesmiddelen aanwezig zijn. Hoewel dexamethason, chloorfeniramine en fenylbut-azon alle drie gastro-intestinale klachten kunnen veroorzaken, waarschuwt vooral de productinformatie van fenylbutazon voor het hoge percentage aan bijwerkingen bij gebruikers [14].Omdat dit preparaat de gezondheid van patiënten mogelijk kan schaden, is deze melding - in overleg met de meldende apotheek - doorgegeven aan de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Uit deze casus blijkt nogmaals dat het gebruik van ongeregistreerde kruidenpreparaten niet zonder meer veilig is. Alertheid op bijwerkingen, mogelijk door verontreinigingen met Westerse geneesmiddelen, is bij dit soort preparaten van belang. Verontrustend is het feit dat dit preparaat, dat eerder in Zwitserland riskant is gebleken vanwege Westerse toevoegingen [11], in Nederland nog steeds te koop is. Een internationale website met meldingen over dit soort producten, zodat gericht(er) kan worden gecontroleerd, kan wellicht bijdragen aan het oplossen van dit probleem. literatuur
Bron: PW Wetenschappelijk Platform. 2008;2(7):167-168 Creatie datum : 20/08/2009 - 13:16 Reacties op dit artikel
| Zoeken
Planten -delen
Bezoekers
262318 Bezoekers 7 Bezoekers online TopArtikelen
Aantal artikelen: 494
Top 5 gelezen • Verboden kruiden • Dille/adas sowa/adas obat • Thee Jamu (Gevaarlijk) • Temu-lawak • Wie was mevr. Kloppenburg-Versteegh? Laatste 3 toegevoegd • Sosor bebek • Ketimun (kokommer) • Koorts adviezen II |
A


Boven 

